Deel 2. Een interview: Je kijkt niet meer achterom. Daarom zijn we misschien zo relaxed

Clara werd kinderoppas in de stad. Op haar 17de ging ze naar Nederland. Ze kreeg twee kinderen. Haar vader is overleden. Clara: De dorpelingen hebben alles geregeld. Het is voorbij. Je kijkt niet meer achterom.

Ik wilde doorleren. Ik wilde naar de stad

Als bij ons meisjes 13 jaar zijn, gaan ze meestal uit huis en trouwen. Ik zag hoe dat bij ons ging. Vaak werden meisjes geslagen of mishandeld en als ze dan uit huis gingen, kregen ze snel kinderen. Ik wilde dat niet. Ik wilde doorleren, ik wilde naar de stad. Op een dag gingen de kapiteins van Washabo naar de stad. Daar kwamen ze in contact met een echtpaar dat op zoek was naar een kinderoppas voor hun twee zoons. Ze dachten aan mij. De vrouw was hindoestaans en de man was Boeroe. Ze wilden ook de school voor me betalen. Mijn moeder was tegen. De pater die er toen was had tegen mijn moeder gezegd dat ze me moest leren cassave maken in plaats van naar school te sturen. Mijn vader steunde me stiekem. Ik twijfelde, maar ging toch naar de stad. Mijn moeder zei tegen me: ‘Als je gaat en je komt terug met een dikke buik van een neger dan ben je voor mij dood en begraven.’ Mijn zusje kwam een half jaar later met mijn ouders op bezoek. Ze was ondervoed en had een dikke buik. Ze was anderhalf. Ze mocht bij mijn pleegouders blijven. Die hebben haar naar de dokter gebracht en extra eten en vitamines gegeven. Toen ik 17 was zijn we naar Nederland gegaan. De pater wilde weer geen toestemming geven en zei tegen mijn moeder dat als ze het zou toelaten, ze al haar kinderen kwijt zou raken. Toen ik dat hoorde ben ik naar mijn moeder gegaan en zei: ‘De pater is geen God. Ik ga en ik kan mijn zusje niet achterlaten. Ze is de stad gewend.’ Ook mijn zusje is meegegaan naar Nederland.

Ik had nog nooit sneeuw gezien

Toen ik hier aankwam stond de sneeuw zo hoog. Ik had nog nooit sneeuw gezien. Het was zo koud. Ik wilde meteen terug. Ik moest leren me anders te kleden. In die tijd had je panty’s aan jarretels. Ik weet nog dat ze telkens afzakten. We hebben twee jaar in Tilburg gewoond en toen ging ik in Amsterdam als kapster werken. Daarna heb ik fabriekswerk gedaan in Osdorp. Toen ik van mijn dochter in verwachting raakte, verloor ik mijn baan. Ik kreeg ook last van evenwichtsstoornissen en tien jaar geleden heb ik een gehoorimplantaat gekregen. Mijn dochter is nu 25 jaar. Ze heeft een verstandelijke beperking, is autistisch en heeft ook een slecht gehoor. Ze leert gebarentaal die ik weer niet kan volgen en soms kan ze agressief worden omdat ze niet kan zeggen wat ze voelt of denkt. Mijn zoon heeft ook die botziekte.

In de kist had hij zijn kosterkleren aan

Mijn vader is overleden. Hij had leverkanker. Ik was in Nederland toen ik hoorde dat mijn vader zou overlijden. Mijn vader wilde in zijn eigen dorp dood gaan en begraven worden. Mijn zus woonde in Paramaribo. Ik ben naar Paramaribo gegaan. We hebben samen een auto genomen naar Nickerie en mijn vader is met een vliegtuig naar Nickerie gevlogen. Daar hebben we een hotel genomen en van daaruit zijn we met de boot naar Washabo gegaan. We zijn daar een paar dagen gebleven. Toen ik weer terug was in Paramaribo hoorde ik dat hij was overleden. Ik ben niet teruggegaan. We hadden al afscheid genomen. Ik hoorde dat het een mooie begrafenis is geweest. De dorpelingen hebben alles geregeld. In de kist had hij zijn kosterkleren aan. Zeven dagen na de begrafenis was er een herdenkingsavond; er wordt dan cassiri gemaakt en mensen vertelden leuke en grappige verhalen over zijn leven. Vroeger was dat anders. Dan werd er als je doodging een gat in de grond gegraven van je hut waar het lichaam werd begraven en werd er een groot feest gehouden. Daarna werd alles ingepakt en ging de hele familie naar een ander dorp.

Mijn moeder praat ook niet meer over hem

Van mijn opa, de vader van mijn moeder weet ik nog een paar dingen. Hij was ziek, lag in zijn hangmat en vroeg aan me: ‘Hoe laat is het?’ Ik vroeg het aan mijn moeder. Die keek naar de stand van de zon en zei: ‘Drie uur.’ Even later hoorden we een plof en was opa uit zijn hangmat gevallen. Hij was dood. Bij ons wordt dat dan meteen aan alle dorpelingen
verteld. Mensen kwamen en namen witte lakens mee, er werd een houten kist voor hem getimmerd. Toen hij in de kist lag, werd ik drie keer over de kist heen getild om afscheid te nemen. Een week later kwam iedereen bij elkaar om herinneringen op te halen. Daarna wordt er bij ons niet meer over gepraat. We gedenken ook geen verjaardagen meer of sterfdagen. Het is voorbij. Je kijkt niet meer achterom. Daarom zijn we misschien zo relaxed. Ik ben zelf ook nooit naar de begraafplaats geweest van mijn vader. Mijn moeder praat ook niet meer over hem. Als ik haar soms wat vraag is het: ‘Mee no sabie (taki-taal), ik weet het niet’.

Ik bracht de gember en loop terug met een zak met chocolaatjes

Als ik wegga, loopt Clara naar de vriezer en haalt er een zak met chocolaatjes uit. Haar zoon heeft die meegenomen uit de chocoladefabriek waar hij werkt. Een cadeautje voor mij. Ik bracht de gember uit Suriname en loop terug met een zak met chocolaatjes. Het is december en het is koud. Ik moet denken aan de eerste keer dat Clara hier in Nederland was en voor het eerst sneeuw zag. Ik mis de bus, maar blijf relaxed en denk aan haar woorden: ‘Je kijkt niet meer achterom. Daarom zijn we misschien zo relaxed.’ Dan komt de volgende bus eraan...


Halokodjaba dajono, Abang kiba
(Arowaks voor: Dag allemaal, Tot ziens)






* De Arowakken worden door hun woongebied, verspreid in de kuststrook, gerekend tot de benedenlandse Indianen (inheemsen). De belangrijkste Arowakkendorpen zijn Washabo, Apoera, Mata, Powakka en Anjoemarakondre. De Arowakken noemen zichzelf Lokono. Ze verschillen van de andere indianen door hun taal en door hun verwantschapsorganisatie. Ze kennen matrilineaire clans, groepen die via vrouwelijke lijn van een stammoeder afstammen.

Door: de redactie

Meld misbruik!
Reageer Via:
Reacties
Wil je de eerste zijn die reageert op dit item ? Klik op Reageer!

Vraag en antwoord

Stel je vraag aan de redactie en ontvang snel antwoord.

Volg ons ook op:

Jouw Troost voor Tranen profiel

Login met je e-mailadres en wachtwoord.
E-mailadres
Wachtwoord
Wachtwoord vergeten? Klik hier!

Nog geen account? Klik hier!

Sluiten